Thứ Sáu, 23 tháng 8, 2024

Chữ quốc ngữ: Công cụ xâm lăng của thực dân hay thành tựu của văn minh?

 

1. Hiện tại huy hoàng của chữ quốc ngữ

Để hình dung về tầm quan trọng của chữ quốc ngữ với người Việt hiện nay, có lẽ cách dễ dàng nhất là chúng ta hãy nhớ về sự kiện ngôn ngữ có liên quan đến PGS TS Bùi Hiền xảy ra vào cuối năm 2017. 
Bùi Hiền lúc bấy giờ là một nhà quản lý giáo dục đã về hưu, ông dành quãng đời hưu trí để theo đuổi một nghiên cứu cá nhân mang tên “Cải tiến Chữ quốc ngữ.” Đây là nghiên cứu được vận hành bằng tiền túi của ông và làm việc trong lĩnh vực chuyên môn hẹp; nó đã từng được ông đề xuất trên một tờ báo vào năm 1995 nhưng không mấy ai quan tâm, năm 2017, sau một cuộc hội thảo, nó một lần nữa được lên báo.
Những tưởng ở lần đăng đàn này, nghiên cứu ấy cũng sẽ chỉ nhận được phản ứng bình thường tương xứng; nhưng không, nó đã làm dấy lên làn sóng phẫn nộ khủng khiếp trong dư luận. Làn sóng phẫn nộ nhanh chóng trở thành làn sóng sỉ nhục. Nhưng rốt cuộc ông Bùi Hiền đã phạm tội gì? Hình sự không? Dân sự không? Hay ít nhất là đi ngược luân lí xã hội? Tất cả đều không. “Cái tội” ông ấy gây ra là dám sửa chữa chữ viết của ngôn ngữ dân tộc. Một bài báo dẫn ý kiến của một chuyên gia văn hoá đã xác nhận điều này.
Chuyên gia Trần Trung giải thích đây là một phản ứng có tính chất “tự vệ văn hóa”. Tiếng Việt, bao gồm tiếng nói và chữ viết, không chỉ là phương tiện giao tiếp, mà đã trở thành sản phẩm văn hóa, trở thành một phần tâm hồn dân tộc, gắn bó máu thịt với cộng đồng.
Khi cộng đồng đã dành hết tình yêu cho một đối tượng, thì sẽ phản ứng vô cùng mạnh mẽ, đối với nguy cơ tình yêu đó bị chia sẻ.
Thực chất, đó là phản ứng tự nhiên, lành mạnh của cộng đồng, xuất phát từ tình yêu đối với tiếng mẹ đẻ.
Lời giải thích của vị chuyên gia văn hoá trên đã nói chính xác vào vấn đề. Bằng việc sửa đổi chữ viết của ngôn ngữ dân tộc, ông Bùi Hiền đang tấn công vào bản sắc dân tộc. Bất kể rằng hành động của ông có thiện ý, nhưng đối với những người muốn duy trì bản sắc dân tộc, thì tấn công vẫn là tấn công, và trước đòn tấn công dĩ nhiên họ sẽ phòng thủ. Kết quả là làn sóng sỉ nhục dồn dập như chúng ta đã biết.
Sự kiện này cũng hé lộ với chúng ta vài điều nữa:
- Thứ nhất, bản sắc dân tộc là cái quan trọng đến mức để bảo vệ nó người ta sẵn sàng phá bỏ một truyền thống khác, như là sẵn sàng sỉ nhục một người đáng tuổi cha hoặc ông của mình.
- Thứ hai, việc duy trì bản sắc dân tộc bằng mọi giá đang dựa trên giả định rằng bản sắc dân tộc là cái không được và không thể thay đổi. Nó là cái mà mỗi thành viên dân tộc được thừa hưởng từ những người sinh ra mình, rồi sau đó mình lại chuyển giao nó cho thế hệ con cháu. Quá trình này bắt buộc mỗi cá nhân phải trung thành với bản sắc cũ, bởi thay đổi đi thì nó sẽ không còn là thứ tài sản giống với tổ tiên mình từng có nữa. Nói cách khác, bản sắc dân tộc là thứ đại diện cho quá khứ và tương lai của những người cùng mang bản sắc ấy.
Có một điều cần lưu ý ở đây, việc sửa đổi chữ quốc ngữ của ông Bùi Hiền, và việc sửa đổi một hệ thống chữ viết nói chung, đều không ảnh hưởng gì đến ngôn ngữ gắn liền với chữ viết ấy cả. Ba thành tố cấu thành một ngôn ngữ là từ vựng - đơn vị ngôn ngữ đi kèm ý nghĩa nhất định, ngữ âm - cách phát âm các đơn vị ngôn ngữ, ngữ pháp - mối quan hệ giữa các đơn vị ngôn ngữ trong câu và cụm từ, và chữ viết không thuộc những bộ phận cấu thành ấy. Chữ viết có thể rất khác nhưng tiếng nói thì vẫn như thế. Chữ viết là thứ rất gần gũi với ngôn ngữ, đến mức được người dân ưu ái cho làm bản sắc dân tộc ngang với ngôn ngữ, nhưng về cốt lõi nó chưa bao giờ có mức độ quan trọng ngang bằng.
Tiếng Việt của chúng ta đã từng có một bộ chữ viết khác, gọi là chữ Nôm. Nếu có ai thắc mắc bây giờ chữ Nôm đi đâu, thì xin thưa là nó đã bị ruồng bỏ. Vì sao nó bị ruồng bỏ? Vâng, vì người Việt xưa không coi trọng nó. Thực kiện về chữ Nôm minh họa chính xác cho sự chênh lệch trong tầm quan trọng giữa ngôn ngữ và chữ viết.
Trước thế kỉ thứ mười chín, ngôn ngữ hành chính và nghệ thuật của chúng ta là tiếng Hán, chỉ trừ một số trường hợp cá biệt như nhà Hồ và nhà Tây Sơn, nhưng thời gian rất ngắn ngủi. Điều này xảy ra do ảnh hưởng sâu sắc của Nho học. Các văn bia, sách sử, tài liệu hành chính còn lưu lại đều cho thấy chúng được viết bằng tiếng Hán, ngay cả trong những thời kì người Việt đã có chữ Nôm. Trong lĩnh vực nghệ thuật, văn thơ tiếng Việt có nhưng luôn sống trong tâm thế khiêm nhường nếu so với văn thơ tiếng Hán, khiêm nhường cả về số lượng lẫn thái độ. Ngay đến Nguyễn Du khi viết Truyện Kiều cũng đề cặp thơ bạt rằng:
“Lời quê chắp nhặt dông dài Mua vui cũng được một vài trống canh”
Điều này cho thấy tự ông không coi Truyện Kiều là tác phẩm nghiêm túc của mình, trái ngược với rất nhiều tác phẩm tiếng Hán ông viết.
img_1
Đến thời kì thuộc địa, theo Phạm Thị Kiều Ly, trình bày trong cuốn sách “Lịch sử Chữ quốc ngữ (1615-1919)”, tiếng Việt có vị thế cao hơn một chút khi được dùng trong hành chính và giáo dục song song với tiếng Pháp vào những năm 1880. Và chỉ mãi đến sau Cách mạng tháng Tám 1945 thì tiếng Việt mới trở thành ngôn ngữ hành chính duy nhất ở Việt Nam. Như vậy, những cảm xúc người Việt có với tiếng Việt như hiện nay hoá ra chỉ mới được hình thành tầm 80 năm, con số quá nhỏ so với diễn ngôn rằng nước Việt đã có văn hoá 4000 năm. Tuy nhiên, để đến được ngày hôm nay, chữ quốc ngữ đã phải trải qua một lịch sử đầy thăng trầm.

2. Quá khứ đầy thăng trầm của chữ quốc ngữ

Nếu tìm hiểu lịch sử của chữ quốc ngữ từ lúc mới ra đời đến khi được nâng tầm thành chữ viết dân tộc, chúng ta sẽ thấy vô cùng nhiều những thay đổi, trớ trêu và có lẽ đối với những người giàu tinh thần dân tộc thì có thêm cả cảm giác thù địch nữa.
Vấn đề đầu tiên, chữ quốc ngữ ra đời nhằm phục vụ cho tham vọng của thực dân. Vào Thời kỳ Khai phá. Hai đế quốc thực dân đầu tiên là Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha đã ký kết một hiệp ước để chia nhau cai quản các vùng đất xa lạ. Động thái đầu tiên của họ là cử những nhà truyền giáo đến để truyền giáo nhằm làm bàn đạp cho công việc thuộc địa hoá sau này. Trong công cuộc truyền giáo, các nhà truyền giáo phải học ngôn ngữ bản địa, họ sử dụng bảng chữ cái Latin để ký âm và soạn ngữ pháp cho các ngôn ngữ ấy. Việt Nam, cũng như toàn châu Á, thời bấy giờ nằm dưới sự bảo hộ của đế quốc Bồ Đào Nha. Việc ký âm Latin được các nhà truyền giáo áp dụng rộng rãi cho mọi đất nước họ đến, chứ không cho riêng Việt Nam.
img_2
Khi nhắc đến chữ quốc ngữ, người ta thường ghi công cho Alexandre de Rhodes, nhưng de Rhodes không phải là tác giả duy nhất của bộ chữ viết này, mà ông chỉ là người có công lớn nhất trong việc hệ thống hoá nó qua quyển từ điển Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum hay còn gọi là Từ điển Việt-Bồ-La. Chữ quốc ngữ là thành quả lao động của rất nhiều giáo sĩ dòng Tên đến từ Bồ Đào Nha, Ý, và Pháp, mà người trước tiên nên được biết đến là Francisco de Pina, bởi ông là người đầu tiên thông thạo tiếng Việt và đặt những viên gạch đầu tiên trong việc ký âm Latin nó.
Vấn đề thứ hai, chữ quốc ngữ khi mới ra đời khác khá nhiều so với bây giờ. Chẳng hạn “nguyệt” được viết là “ngŏệt” và “trăng” được viết là “blang”. Quyển từ điển ấy còn cho thấy sự tồn tại của bốn tổ hợp phụ âm đầu là bl, ml, mnh, tl, như trong các từ “blám,” “mlót,” “mnhẽ,” “tlái,” mà rõ ràng là bây giờ chúng không còn tồn tại trong chữ quốc ngữ hiện đại. Lý do cho sự có mặt cũng như sự biến mất của chúng nằm ở chính tiếng Việt, đó là ngày xưa tiếng Việt có những âm ấy nhưng bây giờ không còn nữa. Nói cách khác, cách phát âm của người Việt ngày xưa và bây giờ có sự khác biệt nhất định, và sự khác biệt ấy được phản ánh qua cách ký âm. 
img_3
Sự khác biệt này không đủ lớn để chúng trở thành hai ngôn ngữ khác nhau. Giả sử, chúng ta ngày nay nghe được người xưa nói chuyện thì cũng sẽ hiểu được phần nào, đọc chữ viết cũng sẽ hiểu nếu vừa đọc vừa đoán, nhưng chắc chắn cảm giác xa lạ là không thể không tránh khỏi. Và sự xa lạ này nếu so sánh với sự xa lạ do bộ chữ của ông Bùi Hiền gây ra có lẽ là tương đương. Vậy nên việc tìm hiểu lịch sử chữ quốc ngữ rất có thể sẽ làm dấy lên cảm giác thù địch ở những người giàu tinh thần dân tộc.
Và nếu như cho rằng chữ quốc ngữ vào năm 1651 qua Từ điển Việt-Bồ-La là quá xa xưa nên sự xa lạ ấy là dễ hiểu và chấp nhận được, thì chúng ta hãy thử tua nhanh đến năm 1927 với tác phẩm Đường Kách mệnh của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Dẫn chứng này cho chúng ta thấy hai điều, rằng cách đây chưa tới 100 năm chữ quốc ngữ vẫn chưa thống nhất viết c hay k cho phụ âm đầu, và rằng tiếng Việt khi ấy phát âm cũng không giống hệt bây giờ qua âm tiết “mệnh” trong “cách mệnh” mà bây giờ chúng ta luôn luôn đọc và viết là “cách mạng”.
Vấn đề thứ ba, sự lên ngôi của chữ quốc ngữ ở Việt Nam là con đường không hề bằng phẳng. Theo cuốn sách "Lịch sử Chữ quốc ngữ (1615-1919)" của tác giả Phạm Thị Kiều Ly, từ thế kỉ thứ mười bảy đến giữa thế kỉ thứ mười chín, chữ quốc ngữ hầu như không có ảnh hưởng bên ngoài phạm vi tôn giáo. Khi còn trong phạm vi tôn giáo, nó được dùng để dạy cho các giáo sĩ bao gồm cả người Việt, và các trường dạy chữ bắt đầu thành lập ở Việt Nam. Thế nhưng, vì chính sách không thân thiện với Ki-tô giáo, đặc biệt ở Đàng Trong, việc dạy chữ không hề suôn sẻ. Chẳng hạn, năm 1682 ở Kiên Lao, một trường học vừa dựng lên đã sớm bị quan quân thiêu trụi.
Thực dân Pháp chính thức xâm lược Việt Nam vào năm 1858 khi đổ bộ lên một cảng ở Đà Nẵng, bắt đầu từ đây trang sử mới của chữ quốc ngữ mở ra, nơi sức ảnh hưởng của nó vượt ra ngoài tôn giáo, dấn sang lĩnh vực chính trị, và cuối cùng trở thành bản sắc dân tộc. Thực tế, cái tên “chữ quốc ngữ” cũng chỉ ra đời vào giai đoạn này, trước đó các giáo sĩ gọi nó là “kí tự châu Âu” và “kí tự Latin.” Hai cái tên này bản thân chúng cũng có sức ỳ riêng, chúng vẫn được dùng trong thời gian dài sau khi cái tên “chữ quốc ngữ” có mặt.
Ban đầu, việc đưa chữ quốc ngữ vào môi trường giáo dục phổ thông không hề xuất phát từ lợi ích của dân tộc Việt Nam, mà nó xuất phát từ nhu cầu đào tạo thông ngôn cho người Pháp. Những học sinh đầu tiên học chữ quốc ngữ chính là giới binh lính Pháp. Và sở dĩ người Pháp chọn chữ quốc ngữ thay vì chữ Nôm, bởi vì nó quen thuộc và dễ học với người Pháp hơn.
Nhưng cũng cần đặc biệt lưu ý rằng khi người Pháp phổ thông hóa chữ quốc ngữ, họ đang theo đuổi một mục tiêu kép. Một mặt, họ cần đào tạo thông ngôn để tiếp cận với người bản xứ. Mặt khác, họ ý thức rõ ràng về thực tế chính trị rằng giới bình dân và giới tinh hoa ở Việt Nam bấy giờ đang không dùng chung ngôn ngữ với nhau bởi giới tinh hoa biết song ngữ nhưng với các việc lớn họ đều dùng tiếng Hán. Trong khi đó, đối tượng mà người Pháp muốn gây ảnh hưởng là dân chúng, họ muốn thông qua dân chúng để tăng cường sự hiện diện của văn hoá Pháp.
Vậy nên, nói tóm lại, những mục đích đầu tiên của chữ quốc ngữ đều do các đế quốc thực dân khởi xướng và phục vụ cho mục đích thuộc địa hoá của họ.
Những nỗ lực của người Việt chỉ bắt đầu dự phần khi mà các trường dạy chữ đã được thành lập. Trớ trêu thay, một trong những người Việt đầu tiên, và cũng là một trong những người có công lớn nhất, truyền bá chữ quốc ngữ chính là học giả Petrus Ký hay Trương Vĩnh Ký. Ông là người đặc biệt có tài trong lĩnh vực ngôn ngữ – học tới mười ngôn ngữ, làm giám đốc trường thông ngôn, là tác giả của hàng trăm tác phẩm viết bằng chữ quốc ngữ và Pháp ngữ. Công lao của ông với chữ quốc ngữ là không thể phủ nhận.
Nói về sự đón nhận chữ quốc ngữ trước khi các trường học được mở, chúng ta có thể phân ra làm hai luồng quan điểm, từ cả người Pháp lẫn người Việt. Luồng quan điểm thứ nhất ủng hộ với lí do là chữ quốc ngữ dễ học và nó góp phần làm suy yếu ảnh hưởng của Trung Quốc lên thuộc địa của Pháp; luồng thứ hai phản đối vì không muốn ảnh hưởng của tôn giáo can thiệp quá sâu vào chính trị, và vì không muốn xoá bỏ bản sắc văn hoá của Việt Nam bấy giờ là Nho học và chữ Hán. Đại diện tiêu biểu cho quan điểm này là Nguyễn Đình Chiểu. Là người giàu tinh thần dân tộc, cụ đồ Chiểu kịch liệt phản đối chữ viết thực dân và dứt khoát đòi giữ lại chữ Hán. Không những thế, cụ dường như tẩy chay mọi văn hoá ngoại lai, bất kể chúng tốt hay xấu.
Nhưng như thảy chúng ta đã biết, lịch sử đã cho câu trả lời. Chữ quốc ngữ đã được chọn và không lâu sau đã lên ngôi một cách mạnh mẽ. Hai luồng quan điểm thời bấy giờ cái nào cũng có lí của riêng nó, không bên nào chịu thua bên nào, nhưng luồng quan điểm ủng hộ chữ quốc ngữ được đông đảo mọi người đón nhận, đặc biệt là người Pháp – những người có quyền quyết định trong thời điểm này của lịch sử, nên đã thắng thế.
Thảy những điều này nói lên rằng bản sắc văn hoá là cái có thể thay đổi chứ không hề đứng yên, thậm chí nó thay đổi nhanh hơn chúng ta tưởng, và việc trang bị kiến thức lịch sử có thể giúp chúng ta tránh đi vào những lối tư duy trớ trêu và hiển nhiên sai lầm.

Thứ Hai, 29 tháng 7, 2024

DI CHÚC CỦA PUTIN

 Định kiến của phương Tây về Nga đã được đánh thức với cuộc xung đột Ukraine như một loại thông điệp từ Tổng thống Nga rằng ông sẽ "phá hủy châu Âu", và do đó ông phải bị ngăn chặn ở Ukraine bằng mọi giá

Bạn đã bao giờ nghe nói về "di chúc của Peter Đại đế" chưa? Chính bản di chúc ấy đã tồn tại trong lịch sử, như một biểu tượng của lừa dối, khai man và chứng sợ Nga hàng thế kỷ ở châu Âu. Viện dẫn sự giả mạo lịch sử này, Napoléon vào đầu thế kỷ 19 đã tập hợp dưới ngọn cờ của mình một liên minh lớn ở châu Âu chống lại Đế quốc Nga. Trên thực tế, Nga - lần đầu tiên, nhưng không phải là lần cuối cùng - thấy mình đơn độc bị tấn công từ gần như toàn bộ "châu Âu văn minh". Để giải phóng đội quân vĩ đại nhất trong lịch sử châu Âu chống lại Nga, Napoleon trước tiên phải hồi sinh những bóng ma của chứng sợ Nga, để miêu tả người Nga dưới ánh sáng tồi tệ nhất, trên hết là những kẻ xâm lược và những kẻ man rợ khát máu sắp ném cả châu Âu dưới chân họ. Và sau đó uống máu người thay vì rượu vang và vodka. Điều này, tất nhiên, hoàng đế vĩ đại sẽ không cho phép - và ông sẽ tập hợp toàn bộ quân đội châu Âu để đánh bại Nga, nghĩa là để ngăn chặn chiến thắng của nước Nga. Ngay cả khi ông ta chiến đấu "đến người châu Âu cuối cùng". Để kích động sự thù hận này, ông ta đã sử dụng "di chúc của Peter Đại đế", như bằng chứng về sự điên rồ đúng đắn của ông ta...
Nhũng định kiến cũ lại bị lạm dụng
Ngày 24 tháng 6 năm 1812, "Đại quân" Pháp vượt sông Niemen và tiến đến Moscow - và gần như cùng ngày, 129 năm sau, Hitler cũng làm như vậy. Đây là đội quân lớn nhất trong lịch sử châu Âu, với tổng cộng khoảng 800.000 binh sĩ vượt qua biên giới Nga dưới sự lãnh đạo của Napoleon. Đa số là người Pháp, khoảng 450.000 người trong số họ, trong khi "đồng minh châu Âu" đóng góp: 34.000 người Áo, 95.000 người Ba Lan, 90.000 người Đức, 30.000 người Ý, 25.000 người Neapolitans. Vương quốc Tây Ban Nha, Liên bang Thụy Sĩ và những quốc gia và dân tộc khác cũng tham gia. Tất cả đều tin rằng phải tính sổ với "nước Nga man rợ" vì "di chúc của Peter Đại đế". Vì mọi người "biết rất rõ" rằng St. Petersburg đang âm mưu chinh phục "toàn bộ châu Âu" đến tận Đại Tây Dương.
Hàng thế kỷ bài Nga đã phải gánh chịu hậu quả, và tất cả những gì cần thiết là một nhà lãnh đạo sẵn sàng ngăn chặn “chiến dịch xâm lược của Nga chống lại châu Âu” không tồn tại, để dập tắt nó từ trong trứng nước - trên thảo nguyên Donbass, trong những khu rừng gần đó. Moscow, trên các bãi biển Crimea hoặc trong các hồ gần St. Petersburg. Đây là trường hợp xảy ra vào năm 1812, năm 1941 và vẫn như vậy vào năm 2024. Những định kiến ​​cũ một lần nữa đang bị lạm dụng để gieo rắc nỗi sợ Nga và gây ra một cuộc chiến tranh tiêu diệt mà trong nhiều thế kỷ chỉ có tiếng Nga được nói! Cuộc chiến tranh phương Tây chống Nga đã diễn ra gần một thiên niên kỷ và luôn đi kèm với những định kiến ​​về một dân tộc hung hãn và man rợ, không xứng đáng được gì hơn ngoài tấm sắt nung đỏ. Moscow bảo tồn Chính thống giáo cho đến ngày nay. Nước Nga là La Mã thứ ba, hậu duệ thừa kế của Đế chế Byzantine và là một nạn nhân khác của “cuộc đấu tranh chính nghĩa” của phương Tây văn minh. Vì vậy, Nga không thể mong đợi điều gì khác biệt.
Những lời buộc tội nghiêm trọng và bôi nhọ “những kẻ man rợ gốc Nga có nguồn gốc châu Á” lan rộng khắp châu Âu vào cuối thế kỷ 15 nhờ các hoạt động của những kẻ cực đoan Ba ​​Lan. Vào thời điểm này, đất nước của họ đang có chiến tranh với hoàng tử vĩ đại người Nga Ivan Vasilyevich, người đã tuyên bố nước Nga là La Mã thứ ba. Ý tưởng cho rằng người Ba Lan, cùng với các dân tộc vùng Baltic, là “pháo đài cuối cùng của Cơ đốc giáo”, và người Nga là một dân tộc phản bội đạo cần bị cô lập và tiêu diệt, lan truyền rất nhanh chóng ở Ba Lan. Kể từ đó, hầu như không có gì thay đổi, ngoại trừ việc giờ đây thành trì cuối cùng là Vladimir Zelensky với lời kể rằng Ukraine đang bảo vệ “phương Tây văn minh” và toàn bộ châu Âu khỏi “những kẻ man rợ châu Á đến từ Điện Kremlin”!
Đây là cách mọi vấn đề nghiêm trọng ở châu Âu thường bắt đầu: sự thật bị làm sai lệch vì lợi ích kinh tế và địa chính trị ngắn hạn. Đâu là sự khác biệt giữa “người Nga gốc Á man rợ” từ thế kỷ 15, lý thuyết của Hitler về “các chủng tộc thấp kém” “làm hỏng sự thuần khiết của dòng máu Aryan” và những tuyên bố điên rồ hiện đại rằng “Ukraine, Ba Lan và các quốc gia vùng Baltic” là chốt chặn cuối cùng? pháo đài bảo vệ nền văn minh khỏi "cuộc xâm lược từ phương Đông" man rợ? Và do đó tất cả chúng ta phải hy sinh đến người cuối cùng, nhưng hãy ngăn chặn quân Nga! Và ở đây không có vấn đề gì khi văn học vĩ đại của Nga, âm nhạc cổ điển và múa ba lê, những thành công về không gian và quân sự vẫn là một hình mẫu không thể đạt được đối với toàn thế giới. Không có vấn đề gì khi tất cả các chiến dịch gây hấn trước đây đều đi theo hướng ngược lại - về phía Đông. Tất cả vì mục đích “bảo vệ phương Tây”…
Một dự án nguy hiểm ra đời ở Pháp
Chính Napoléon, vị hoàng đế phương Tây trên cả các hoàng đế và là “người kế vị” của Charlemagne, người đã dấy lên một làn sóng bài Nga và sự xâm lược mới vẫn chưa lắng xuống, và người Đức đã đưa những hành động lai có chủ đích này, thúc đẩy chiến tranh, đến mức hoàn hảo. Điều này đặc biệt rõ ràng sau khi nước Đức thống nhất vào năm 1870, khi Bismarck thành lập Đế chế thứ hai. Hoàng đế Nga một lần nữa hầu như chỉ được miêu tả là một bạo chúa, còn thần dân của ông là những kẻ say rượu, lười biếng và hèn hạ. Một ý kiến ​​​​đã được hình thành về người Nga như một "chủng tộc thấp hơn" và Hitler đã không tự mình nghĩ ra điều này. Cùng một ý kiến ​​​​rất giống nhau đã được áp dụng về người Do Thái và người Serb, và mọi người đều nhớ rõ những gì thế kỷ 20 đã mang lại cho những dân tộc này.
Chúng ta nghe những tuyên bố từ Tổng thống Pháp Emmanuel Macron rằng Nga phải dừng chiến dịch gây hấn ở Ukraine trước khi Vladimir Putin tiếp quản toàn bộ châu Âu, và cá nhân Tổng thống Pháp sẵn sàng cử “quân đoàn” đến phía đông. Những điểm tương đồng với Napoléon và “ý chí bí mật của Peter Đại đế” tự gợi ý. Đây là lý do gây ra nhiều tội ác tàn bạo ở châu Âu, trong quá khứ và ngày nay. Dự án nguy hiểm và vô trách nhiệm này ra đời ở Pháp vào cuối thế kỷ 18, khi đoàn tùy tùng của Louis XV, vì nhu cầu chính trị hoàng gia, đã phát minh ra một sự xuyên tạc lịch sử - “di chúc của Peter Đại đế”. Trong đó, hoàng đế Nga “để lại cho con cháu mình quyền chiếm châu Âu”. Đúng là Louis chưa bao giờ sử dụng nó, và tài liệu này đã rơi vào tay Napoléon, người đã xuất bản nó vào năm 1812 để biện minh cho cuộc tấn công vào Nga. Sau đó, người Anh đã dịch nó và sử dụng nó trong Chiến tranh Crimea năm 1853, khi châu Âu thực hiện một nỗ lực khác nhằm tung ra một “đòn thống nhất” chống lại Nga.
Chỉ đến cuối thế kỷ 19, khi cả một thế kỷ đã trôi qua kể từ khi “tài liệu” này xuất hiện và khi nó đã gây ra rất nhiều rắc rối, người châu Âu mới thừa nhận rằng đó là đồ giả. Điều này xảy ra trước những biến động địa chính trị nghiêm trọng và Thế chiến thứ nhất. Ngay cả những kẻ “man rợ” như người Nga cũng được chào đón trong liên minh giữa Anh và Pháp, và do đó họ buộc phải “làm dịu” tình hình một chút, để giải thích rằng “đã nảy sinh một sự hiểu lầm”. Mọi định kiến ​​về Nga đã được hồi sinh hoàn toàn, ngoại trừ Hitler, sau khi xung đột ở Ukraine bùng nổ. Giờ đây, những luận điểm tương tự như trong “Di chúc của Peter Đại đế” đang được khai thác. Lần này chúng ta được xem như một “Di chúc của Putin”, lời thề của tổng thống Nga với một người vô danh rằng ông ấy sẽ “hủy diệt châu Âu”. Và được cho rằng đó là lý do tại sao ông ta cần phải bị chặn lại ở Ukraine bằng bất cứ giá nào.
Sự chuẩn bị cuối cùng cho cuộc đối đầu không kết thúc
Mỗi ngày, truyền thông phương Tây đăng hàng trăm bài viết cho rằng Moscow đã sẵn sàng cho một cuộc xâm lược mới chống lại Liên minh Bắc Đại Tây Dương “yêu hòa bình và vô tội”. Không ai trong số họ từng giải thích tại sao biên giới của NATO lại dịch chuyển gần hàng nghìn km đến gần biên giới của Nga cứ sau 10 năm, và ngày nay các binh sĩ Mỹ đóng quân chỉ cách Moscow 15 phút. Tất nhiên, tất cả những điều này không phải là ngẫu nhiên và là một phần trong những bước chuẩn bị mới nhất của phương Tây cho cuộc đối đầu công khai với Nga, theo mô hình năm 1812 và 1941. Đó là lý do tại sao bây giờ họ vung vẩy bản “Di chúc của Putin”, giống như của Peter Đại đế trước đây. Nhưng không giống như những lời xuyên tạc này, sự thật lịch sử là không một chiến dịch quân sự nào chống lại Nga đạt được mục tiêu mà phương Tây vạch ra. Bằng chứng thực sự của Vladimir Putin đối với con cháu của ông chỉ có thể là một điều - bảo vệ nước Nga hùng mạnh mà ông đã trao lại cho họ, chính xác là khỏi những kẻ lừa dối lịch sử để biện minh cho sự xâm lược của chính họ

Phục hưng của quyền chiến tranh

 Trước Thế chiến thứ nhất, chiến tranh là một phương tiện được phép giải quyết và điều chỉnh các tranh chấp quốc tế theo luật pháp quốc tế, và ius ad bellum (quyền tuyên bố và tiến hành chiến tranh) được coi là một thuộc tính tự nhiên của chủ quyền.

Chiến tranh - theo luận điểm của Carl von Clausewitz, một vị tướng Phổ, cựu chiến binh trong các cuộc chiến tranh Napoléon, tác giả của tác phẩm nổi tiếng Về chiến tranh - được coi là sự tiếp nối của chính trị bằng các phương tiện khác. Kết quả của cuộc chiến quyết định vị thế lãnh thổ và chính trị của nhà nước và thậm chí cả khả năng tồn tại của nó.
Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, một ý kiến ​​​​đã được hình thành rằng với những thay đổi trong luật pháp quốc tế và do cuộc cách mạng công nghệ trong lĩnh vực vũ khí, quyền chiến tranh vốn có theo truyền thống của các quốc gia có chủ quyền đã không còn là một thuộc tính tự thân của họ. Quá trình phi quân sự hóa quan hệ quốc tế bắt đầu. Có vẻ như nhân loại, với kinh nghiệm đằng sau hai cuộc chiến tranh thế giới và có được vũ khí hủy diệt hàng loạt, sẽ ngăn chặn những trận chiến đẫm máu để giải quyết các vấn đề thực tế và tưởng tượng của mình. Có ý kiến ​​cho rằng "thời đại của Clausewitz" đã kết thúc vĩnh viễn.
Tuy nhiên, các quốc gia vẫn có quyền sử dụng vũ lực hợp pháp theo Điều 51 của Hiến chương Liên hợp quốc, trong đó nói về quyền phòng thủ cá nhân hoặc tập thể. Điều này có nghĩa là lực lượng quân sự vẫn có thể là phương tiện đảm bảo an ninh của các quốc gia. Nhưng dù sao, khả năng thực hiện quyền này bị hạn chế bởi các chuẩn mực quốc tế. Thứ nhất, khả năng như vậy nảy sinh trong trường hợp một quốc gia bị một quốc gia khác tấn công, và thứ hai, khi các biện pháp tự vệ được Hội đồng Bảo an lưu ý và không hạn chế quyền của Hội đồng Bảo an dưới bất kỳ hình thức nào trong thực hiện các biện pháp cho là cần thiết để khôi phục hòa bình và an ninh quốc tế.
Việc hạn chế quyền tiến hành chiến tranh dường như xác nhận quan điểm được chấp nhận rộng rãi trong luật pháp quốc tế rằng chúng ta hiện đang giải quyết nhiều hơn vấn đề ius contra bellum, tức là với các quy tắc yêu cầu giải quyết tranh chấp một cách hòa bình (ngoại giao) mà không cần hành động quân sự. Những hành động như vậy chỉ là biện pháp cuối cùng (ultima rate), được sử dụng khi các biện pháp khác không thể đảm bảo hòa bình và an ninh. Như vậy, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc có thể sử dụng các biện pháp mạnh mẽ để bảo đảm lập lại hòa bình (Điều 42 Hiến chương Liên hợp quốc). Trong mọi trường hợp - có thể là việc áp dụng quyền tự vệ hoặc các biện pháp trừng phạt quân sự của Liên hợp quốc (được Hội đồng Bảo an cho phép) - ius in bello, tức là luật nhân đạo quốc tế về xung đột vũ trang, luôn được áp dụng.
Có vẻ như mọi thứ đều rõ ràng. Trong khi đó, những cách giải thích hậu Chiến tranh Lạnh về cách bảo vệ đất nước thông qua hành động phòng ngừa và phủ đầu, cũng như thông qua cái gọi là can thiệp nhân đạo, đã xuất hiện, khiến việc biện minh cho việc sử dụng vũ lực một cách hợp pháp và đạo đức trở nên khó khăn hơn. Một cuộc chiến tranh phòng thủ hoặc can thiệp nhân đạo vi phạm luật pháp quốc tế sẽ mất đi tính chính đáng và trở thành một cuộc chiến tranh can thiệp, xâm lược. Từ quan điểm này, thật khó để biện minh cho sự thất bại của Nam Tư, cuộc tấn công vào Iraq hay Afghanistan. Đây là những cuộc thám hiểm “cướp biển”, mặc dù với danh hiệu này, Tổng thống Mỹ George W. Bush đã bêu xấu các quốc gia “nổi loạn” tự bảo vệ mình khỏi sự xâm lược của một cường quốc bá chủ.
Truyền thống tư tưởng chiến lược của Ba Lan khác xa với việc sử dụng phương pháp tấn công quân sự hung hãn. Ba Lan đã trải qua nhiều cuộc chiến tranh vì mục đích phòng thủ, nhưng thật không may, lại trở thành đối tượng của sự chinh phục của nước ngoài. Nghịch lý thay, Ba Lan, quốc gia có truyền thống phản chiến phong phú (ví dụ, ý tưởng “giải trừ vũ khí đạo đức” trong thời kỳ giữa hai cuộc chiến tranh hay kế hoạch “Khu vực tự do hạt nhân” của Adam Rapacki), lại trở thành nước ủng hộ chính sách sự can thiệp mạnh mẽ của phương Tây vào công việc của các nước khác. Việc tham gia vào các hoạt động quân sự nước ngoài - trong cuộc chiến ở Afghanistan (2002-2003) và ở Iraq (2003) - khẳng định niềm tin của Ba Lan rằng để giải quyết các vấn đề an ninh phức tạp của các quốc gia, có thể sử dụng các biện pháp triệt để nhất, bao gồm cả sử dụng vũ lực trên quy mô lớn. Đây là cách tư duy ủng hộ chiến tranh được hình thành ở Ba Lan.
Chiến tranh nhân danh dân chủ
Hoa Kỳ và các nước NATO khác là những nước đầu tiên quyết định rằng việc sử dụng vũ lực trực tiếp để thúc đẩy dân chủ hoặc bảo vệ nhân quyền là không trái với các chuẩn mực hiện hành. Nếu trong Chiến tranh Lạnh, mục đích là ngăn chặn việc sử dụng vũ lực và do đó ngăn chặn chiến tranh bùng nổ thì giờ đây, việc giết người nhân danh các giá trị tập thể và lợi ích cụ thể là được phép và chính đáng nhất có thể.
Thảm kịch ở Ukraine và Dải Gaza cho thấy chủ nghĩa Machiavellian [thường được hiểu là cách tiếp cận chính trị thực dụng, tàn nhẫn và không bị ràng buộc bởi đạo đức thông thường] đã loại bỏ mọi nguyên tắc đạo đức, kể cả những nguyên tắc được thúc đẩy bởi tôn giáo, khỏi tư duy chính trị. Hóa ra mục tiêu chính trị của hệ thống bá quyền biện minh cho bất kỳ biện pháp nào, ngay cả những biện pháp đáng trách nhất từ ​​​​quan điểm đạo đức. Vì mục đích này, một học thuyết đã được xây dựng, theo đó Nga được coi là có khát vọng đế quốc, thể hiện ở việc mở rộng lãnh thổ. “Câu chuyện kinh dị” được lặp đi lặp lại như một câu thần chú rằng Nga sẽ không dừng lại ở Ukraine và sau đó sẽ tấn công các nước thuộc Liên minh Bắc Đại Tây Dương. Một lời tiên tri (từ quẻ bói trên bã cà phê) đang được tích cực phát sóng rằng một cuộc chiến giữa Nga và NATO là không thể tránh khỏi. Trong những kịch bản tương lai này, sự thật xen lẫn với tưởng tượng, và những phát minh của các chuyên gia giả tạo về quân sự và chính trị được trình bày như những âm mưu bị tiết lộ và sự thật bất di bất dịch.
Ở phương Tây, người ta tin rằng nền chính trị Nga dựa trên những cảm xúc tiêu cực và do đó nước Nga trở nên khó lường và nguy hiểm. Vì vậy hy vọng khôi phục lại sự ổn định giữa phương Tây và Nga có vẻ ngây thơ. Cần phải thừa nhận rằng xung đột ở Ukraine là vấn đề tự nguyện lựa chọn của các bên liên quan và do đó họ có thể từ chối việc tham gia này. Tuy nhiên, vẫn còn thiếu ý chí chính trị và sự hiểu biết về sự cấp thiết của hòa bình cho việc này. Nhưng điều quan trọng nhất xét từ quan điểm chiến lược quân sự là ngày nay nỗi lo sợ về chiến tranh hạt nhân đã biến mất, và điều này đẩy thế giới đến gần hơn một cách nguy hiểm tới một thảm họa có quy mô không thể tưởng tượng được.
Những phân tích và dự đoán của chuyên gia về hành vi và học thuyết chiến lược của Nga là hoàn toàn vô ích. Hóa ra, các nhà lãnh đạo và tướng lĩnh của các quốc gia NATO, nghe lời kể của các chiến lược gia Mỹ, không cần bất kỳ thông tin khách quan nào. Những lời tuyên bố của ông Joe Biden sắp mãn nhiệm là đủ đối với họ. Họ không chỉ thiếu logic và lẽ thường, mà trên hết, họ còn thiếu lòng can đảm cần thiết để duy trì một cái nhìn thực tế dù ở mức tối thiểu về những gì đang xảy ra. Những tuyên bố mâu thuẫn của ứng cử viên thứ hai cho chức tổng thống Hoa Kỳ cũng không cho phép chúng ta hiểu động cơ thực sự đã hướng dẫn ông ta và không cho thấy quyết tâm lập lại hòa bình của ông ta.
Bản chất liên minh của các hành động của phương Tây nhằm hỗ trợ cuộc xung đột ở Ukraine tạo ra ấn tượng về một “cuộc chiến chính nghĩa” đang được tiến hành thay mặt cho một “cộng đồng” có quyền bảo vệ các giá trị phổ quát. Trong khi đó, không ai đảm bảo rằng sau chiến thắng của đôi bên, mọi chuyện sẽ diễn biến “tốt đẹp hơn”. Ai biết Ukraine sẽ như thế nào? Liệu “chế độ độc tài quân sự” có bị thay thế bằng một hình thức chuyên chế dân tộc chủ nghĩa nào khác không?
Ở những quốc gia đang trên bờ vực sụp đổ, nơi mà sự tồn tại của họ được duy trì một cách giả tạo với sự trợ giúp của những “giọt nước” từ bên ngoài, thì không thể xây dựng một “nền dân chủ kiểu mẫu”. Không ai trong số các chính trị gia Ba Lan mơ tưởng về “khu phố bình dị” với Ukraine thời hậu chiến tính đến các kịch bản tiêu cực. Thói quen mơ tưởng và ngây thơ đã che mờ bức tranh thực tế của họ về thế giới.
Quan điểm hoài nghi của các nước phương Tây...
...và quyết tâm bảo vệ quyền lợi của Nga dẫn đến việc biện minh cho hành động quân sự như một phương tiện giải quyết xung đột. Vì vậy, bất chấp những lệnh cấm hiện có, chúng ta đang giải quyết vấn đề khôi phục rõ ràng quyền chiến tranh. Điều thú vị nhất là Nga, khi đề cập đến lập luận của phương Tây ít nhất được sử dụng trong mối quan hệ với Kosovo năm 1999 và Iraq năm 2003, cũng coi cuộc xung đột này là “công bằng”. Như vậy, một “vòng luẩn quẩn” nảy sinh, dựa trên một logic cụ thể, sử dụng logic đó rất khó để xác định đâu là sự thật và đâu là dối trá.
Sự đạo đức giả của các trung tâm thế giới kêu gọi tăng cường sản xuất vũ khí và đàn áp mạnh mẽ nước Nga nằm ở chỗ cho đến gần đây, họ cũng kêu gọi giải tán các quốc gia dân tộc, vì họ thường xuyên bị cám dỗ để gây chiến với nhau. Các cấu trúc xuyên quốc gia [mô hình liên bang, hợp bang] bao trùm được coi là liều thuốc chữa bách bệnh cho chiến tranh. Nhưng giờ đây, các quốc gia thuộc Liên minh Châu Âu, được điều khiển bởi cỗ xe cạnh tranh quân sự, đang bắt đầu phô diễn sức mạnh của mình giống như các cường quốc cũ kỹ của thế kỷ 19. Không gặp bất kỳ sự phản kháng nào, EU - cùng với Liên minh Bắc Đại Tây Dương - trở thành đòn bẩy để củng cố các nỗ lực quân sự. Sự phản đối của Viktor Orban đối với quan điểm này được tất cả các đồng minh châu Âu khác coi là chủ nghĩa cuồng tín nguy hiểm và đi chệch khỏi nguyên tắc đồng thuận về tính đúng đắn chính trị đã được thời gian thử nghiệm.
Việc hệ tư tưởng hóa cuộc xung đột ở Ukraine, mang đến cho nó sự tinh tế của các sứ mệnh giải phóng và các cuộc thập tự chinh tôn giáo, khiến các chính trị gia mất liên lạc với thực tế và mâu thuẫn không chỉ với các nguyên tắc ứng xử hợp lý mà còn đơn giản là lẽ thường. Trong tiếng ồn thông tin và các luồng tuyên truyền vô đạo đức, lý lẽ của các bên xung đột bị mất đi, và vô số sai sót về nhận thức khiến những người tham gia xung đột trở thành con tin cho các lập trường giáo điều.
Nói dối để phục vụ chiến tranh
Trong cuộc xung đột Ukraine-Nga, dư luận bị thao túng nghiêm trọng đã đóng một vai trò hợp pháp hóa rất lớn. Chúng ta đang phải đối mặt - và không phải lần đầu tiên - với sự bùng phát của làn sóng cuồng loạn chống Nga trên diện rộng. Vận động hành lang chuyên nghiệp từ phía các chính trị gia và quân sự, cũng như các cơ quan tình báo của các nước phương Tây, đã dẫn đến việc giới truyền thông và cộng đồng chuyên gia không chỉ không chống chọi được với chứng rối loạn tâm thần quân phiệt mà còn bắt đầu biện minh một cách hoài nghi về nhu cầu sử dụng vũ lực, để chống lại Nga và ở quy mô lớn nhất. Tiếng nói của phe đối lập bị bỏ qua và thậm chí bị đàn áp khá hiệu quả.
Vì những lý do này, dư luận không thể hiểu được sự vô lý của cuộc xung đột quân sự hiện nay, sự sai lầm của các mục tiêu chiến lược cũng như mọi hậu quả của các hoạt động tốn kém đang được thực hiện. Mong muốn của các nước phương Tây đánh bại Nga với sự giúp đỡ của Ukraine không dựa trên bất kỳ tính toán hợp lý nào, cũng không dựa trên tầm nhìn dài hạn về thế giới châu Âu sẽ như thế nào sau khi chiến tranh kết thúc. Quan trọng nhất, không ai ở Nga, cũng như ở Ukraine, và đặc biệt là ở Liên minh châu Âu và NATO có thể trả lời câu hỏi sẽ đạt được mục tiêu gì nhờ cuộc xung đột này và hàng trăm tỷ đô la đã được chi vào việc gì, được cho là đã tăng cường năng lực phòng thủ của Ukraine Trên thực tế, nước này trở thành một nạn nhân bi thảm không phải do chính cuộc xung đột mà là do quá trình bị lôi kéo vào cối xay tàn nhẫn của nó.
Ngày nay người ta đã biết rằng việc kết thúc xung đột sẽ không có nghĩa là một giải pháp cho vô số vấn đề dẫn đến nó. Không phải những vấn đề có tầm quan trọng chiến lược, tức là những vấn đề liên quan chủ yếu đến “sự không thể chia cắt” của an ninh Nga và Ukraine. Cả các vấn đề địa chính trị liên quan đến việc Ukraine thoát khỏi sự giám hộ của Nga dưới sự bảo trợ của các cấu trúc liên kết của phương Tây. Cuối cùng, cũng không phải những điều nảy sinh trên cơ sở ngôn ngữ và dân tộc, tức là các vấn đề về kiểm soát biên giới, di chuyển dân cư, trao đổi kinh tế, v.v.
Có vẻ như các chính trị gia nghiệp dư, những người mà sự hiếu chiến đã dẫn đến xung đột leo thang, giờ đây sẽ nhường chỗ cho những tín đồ khác, những người không hiểu ý nghĩa của hành động quân sự cũng như giá trị của hòa bình. Sự bất mãn và thất vọng vì không có được một chiến thắng rõ ràng sẽ gieo mầm mống cho những tuyên bố, chủ nghĩa phục thù và xung đột mới. Máu một khi đã đổ sẽ kêu gào trả thù.
Nga đã trở thành đối thủ ưa thích của phương Tây vì lý do tâm lý và hoài niệm hơn là vì sự hiện diện của một mối đe dọa thực sự. Hoa Kỳ cần tìm một đối thủ ít nhiều ngang bằng. Trước khi Trung Quốc bắt đầu thực sự đóng một vai trò ngày càng quan trọng trên trường thế giới, Nga được cho là muốn xem xét lại hệ thống đơn cực nổi lên sau Chiến tranh Lạnh. Và đây là động cơ chính dẫn đến mong muốn làm suy yếu nước Nga và thậm chí loại trừ hoàn toàn nước này khỏi trò chơi đang diễn ra giữa các cường quốc trên thế giới.
Do cách tiếp cận nhạy cảm với Ukraine, mối quan hệ chiến lược giữa Mỹ và Nga đã bị coi là một cuộc xung đột gay gắt hơn cả thời Chiến tranh Lạnh. Sau đó, trong bối cảnh các cuộc chiến tranh ủy nhiệm và ngoại vi, đối thoại chính trị vẫn âm ỉ và thậm chí còn phát triển (với những thành công khác nhau); không thiếu các nhà hòa giải không liên kết hiệu quả dưới hình thức các quốc gia trung lập và không liên kết.
Hiện tại, việc trao đổi thông tin về ý định thực sự của họ đã bị dừng lại và chính sách trừng phạt trên thực tế đã cắt đứt Nga khỏi thị trường phương Tây. Nỗi ám ảnh về sự can thiệp của Nga vào công việc nội bộ của Mỹ và các nước phương Tây khác đã dẫn đến thực tế là tầng lớp chính trị của họ đang bận rộn tạo ra những âm mưu, và giới truyền thông, theo sự xúi giục của họ, đã không mệt mỏi bôi xấu tổng thống Nga, người được cho là những phẩm chất siêu huyền thoại.
Trong số những phẩm chất được cho là vốn có của nhà lãnh đạo Nga, đặc biệt phải kể đến sự khôn ngoan, khéo léo và ham muốn không kiềm chế được trong mối quan hệ với các quốc gia hậu Xô Viết và đặc biệt là trong mối quan hệ với Ukraine, mà theo cách nói của Zbigniew Brzezinski, là “mối quan hệ địa chính trị” - trục địa chính trị - quyết định tính chất đế quốc của nước Nga. Không có Ukraine, Nga không còn là một đế chế Á-Âu. Vì vậy, như tác giả cuốn “Bàn cờ lớn” (Grand Chessboard) được đưa ra vào năm 1997, mọi thứ phải được thực hiện để không chỉ kiềm chế Nga trong các quá trình này mà còn vô hiệu hóa nước này theo đúng nghĩa đen. Đây là một sai lầm khác về nhận thức của người Mỹ.
Diễn biến hiện tại của cuộc xung đột Ukraine-Nga dạy cho mỗi bên sự khiêm tốn. Trước hết, bất chấp chi phí và tổn thất, không ai trong số họ có thể giành chiến thắng về mặt quân sự hoặc thông tin. Nga đã thất bại trong việc phá hủy sự thống nhất của các nước phương Tây, nhưng lại nhận được sự hỗ trợ to lớn từ cái gọi là thế giới phi phương Tây, dẫn đầu là Trung Quốc và Ấn Độ. Việc chiếm đóng một phần lãnh thổ Ukraine không đảm bảo hòa bình lâu dài nhưng sẽ “vô hiệu hóa” nỗ ​​lực lâu dài của Kiev trong việc gia nhập các cấu trúc phương Tây. Cần lưu ý rằng điều này có lợi cho nhiều quốc gia, ngay cả những quốc gia tích cực ủng hộ Ukraine.
Về phần Hoa Kỳ, đang phải đối mặt với các vấn đề nội bộ, nước này đã mất đi thế chủ động chiến lược và không thể kiểm soát diễn biến của cuộc xung đột này theo cách có thể khôi phục “nền hòa bình công bằng”. Họ cũng không có công thức nào để giữ Ukraine dưới sự kiểm soát của họ về lâu dài. Đánh giá toàn diện về các mối đe dọa, lợi ích riêng và khả năng chiến lược của cường quốc này là cần thiết, đây là một thách thức đối với vị tổng thống mới của nước này.
Đoàn kết chống lại phương Tây
Thật không may, cuộc xung đột đã dẫn đến sự phản đối ngày càng tăng của xã hội Nga đối với phương Tây. Sẽ phải mất một thời gian dài mới có thể xóa bỏ được hậu quả của sự chia rẽ sâu sắc, mất tinh thần của con người và mâu thuẫn giữa họ. Chủ nghĩa chống Mỹ đã trở thành một yếu tố không thể thiếu trong học thuyết chính trị của Nga, tuy nhiên, học thuyết này đã được cân bằng thành công bởi tư tưởng bài Nga ở các nước phương Tây. Không có gì ngạc nhiên khi, với tình cảm chung như vậy, các trung tâm phương Tây sẽ tiếp tục ủng hộ phe đối lập chống Putin, và đến lượt người Nga, sẽ sẵn sàng ủng hộ các phong trào ly tâm và chống chính phủ ở phương Tây, gây chia rẽ nội bộ và kích động căng thẳng.
Tuy nhiên, phương Tây nói chung hiện đang trải qua giai đoạn đánh giá lại các giá trị trong nội bộ sâu sắc nên không phải mọi phong trào trong xã hội phương Tây đều được truyền cảm hứng từ Moscow. Bản thân người Tây Âu và người Mỹ ngày càng đưa ra những quyết định hợp lý trong các cuộc bầu cử, phản đối các chính sách ủng hộ chiến tranh của chính quyền họ.
Trump hoàn toàn không phải là “vũ khí bí mật” của Putin. Những người ủng hộ Trump thực sự mệt mỏi với chủ nghĩa phiêu lưu quân sự của Mỹ. Và Putin, với hệ tư tưởng hướng tới quốc gia và cường quốc của mình, không ngần ngại ủng hộ các nhóm này và những ứng cử viên cánh tả hoặc cánh hữu có những tuyên bố và chương trình bầu cử phù hợp với lợi ích của Nga. Nghịch lý của chiến tranh tường thuật và nhận thức là bạn không bao giờ biết bên nào sẽ bị đánh bại và bên nào sẽ thắng, đặc biệt là về lâu dài.
Để chấm dứt xung đột, cần khôi phục tính khách quan trong việc đánh giá lợi ích của tất cả các bên liên quan đến xung đột. Các cuộc đàm phán hòa bình hư cấu nhằm mục đích thúc đẩy các lập luận độc quyền của Ukraine không mang lại hòa bình đến gần hơn chút nào. Đúng hơn, chúng góp phần che giấu và làm xói mòn những sự thật khó chịu. Đó là lý do tại sao điều quan trọng là phải đánh thức dư luận ở tất cả các quốc gia liên quan đến cuộc xung đột, để họ ngừng tin tưởng và sa vào những kẻ lừa dối khác nhau kêu gọi bảo vệ hòa bình và xây dựng hệ thống an ninh thông qua các biện pháp quân sự